Mặc dù bây giờ SAT I lấy thang điểm 2400 nhưng bạn vẫn có thể đánh giá điểm hai phần Math Skill và Verbal Skill của mình dựa vào bảng chuyển đổi sau. Điểm số của bạn sẽ chênh lệch chút ít nhưng nói chung cũng tương đối sát.

Raw score	Verbal Scaled Score	Math Scaled Score	Raw score	Verbal Scaled Score	Math Scaled Score
78	800		36	490	560
77	800		35	490	550
76	800		34	480	540
75	790		33	480	540
74	770		32	470	530
73	750		31	460	520
72	740		30	460	520
71	730		29	450	510
70	720		28	450	500
69	710		27	440	500
68	700		26	430	490
67	690		25	430	480
66	680		24	420	480
65	670		23	420	470
64	660		22	410	460
63	650		21	400	460
62	650		20	400	450
61	640		19	390	440
60	630	800	18	380	440
59	630	780	17	380	430
58	620	760	16	370	420
57	610	740	15	360	410
56	610	720	14	350	410
55	600	710	13	350	400
54	590	700	12	340	390
53	590	690	11	330	380
52	580	680	10	320	370
51	570	670	9	310	370
50	560	660	8	300	360
49	560	650	7	290	350
48	550	640	6	280	340
47	550	640	5	270	320
46	540	630	4	260	310
45	540	620	3	250	300
44	540	610	2	230	280
43	530	610	1	220	270
42	530	600	0	200	250
41	520	590	-1	200	240
40	510	580	-2	200	220
39	510	580	-3	200	200
38	500	570	And
37	500	560	Below

Bài viết sau của tạp chí TIME và Princeton Review sẽ cung cấp cho bạn một cái nhìn đầy đủ về bài thi SAT mới – và tại sao bài thi mới này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến điểm thi của bạn.

Toàn cảnh về bài thi mới

Có lẽ ba giờ đồng hồ khốn khổ là không đủ đối với các học sinh trung học – ít nhất là theo ETS. Những nhà tổ chức SAT đang muốn kéo dài thêm bài thi SAT để có thể kiểm tra tất cả những gì bạn học sau những năm trung học, và đó là lý do họ đang thay đổi kỳ thi SAT: một thay đổi có lẽ không chỉ ảnh hưởng đến thí sinh, mà còn cả hệ thống giáo dục trung học trên toàn nước Mỹ.

College Board (CB), tổ chức tiến hành kỳ thi SAT, muốn những thí sinh có khả năng viết tốt, do đó bài thi SAT mới sẽ có thêm phần luận. Ngữ pháp cũng rất quan trọng, OK, bài SAT mới sẽ yêu cầu học sinh chữa lỗi. Để khuyến khích chất lượng dạy và học toán, SAT mới cũng sẽ gồm đại số cấp II theo chương trình Mỹ (dù vậy vẫn rất dễ dàng đối với đa số học sinh Việt Nam). CB, một tổ chức gồm hơn 4300 học viện tại Mỹ (trong đó có rất nhiều tên tuổi như Harvard, Princeton, Yale,…) đã chứng tỏ quyết tâm của họ: buộc các trường trung học thay đổi chương trình học.Trong bài thi mới này, hai loại câu hỏi sẽ biến mất, phần analogy (bạn còn nhớ chứ: somnolent so với wakeful tương đương với wakeful so với clumsy) và những câu hỏi toán yêu cầu bạn so sánh hai số lượng. Và thay thế vào hai phần toán và ngôn ngữ như thường lệ, bài thi mới sẽ gồm ba phần mới “lạ mà quen”, đọc nâng cao, viết và số học (điểm tối cao sẽ tăng từ 1600 lên 2400). 

Xem ra thì những thay đổi này tương đối hữu ích. Nhưng có điều khó tránh khỏi là một số học sinh sẽ làm tốt hơn, và một số, kém hơn. Nhìn chung thì học sinh nữ có điểm cao hơn nam trên bài thi viết, do đó sẽ có điểm cao hơn. Học sinh nam thì tốt hơn ở phần toán, giờ chỉ chiếm 1/3 và thậm chí ít câu hỏi mang tính trừu tượng vốn là thế mạnh của họ.  

Theo chủ tịch CB Gaston Caperton, bài thi mới này sẽ là “một cuộc cách mạng trong trường học”. Nhưng liệu bài thi SAT có sẵn sàng cho những tham vọng đó không? 

Một số nhà giáo dục lo lắng rằng chuẩn bị bài thi SAT sẽ không giúp học sinh nâng cao vốn từ vựng mà đơn thuần chỉ là luyện tập cách viết một bài luận qua loa trong 25 đến 30 phút (CB vẫn chưa đặt ra giới hạn thời gian cho mỗi bài luận). Các giáo viên Tiếng Anh sẽ bắt đầu giảng dạy một “công thức” viết luận thay vì hướng dẫn học sinh phát huy trí sáng tạo và nâng cao kỹ năng viết. Mặc dù vậy, phó chủ tịch CB Chiara Coletti cho biết CB đã nhận được rất nhiều ý kiến tích cực về bài thi mới.

Tại sao SAT thay đổi 

Vậy tại sao bài SAT lại thay đổi? Câu hỏi này bắt nguồn từ việc càng nhiều trường đại học danh tiếng đang từ bỏ yêu cầu về SAT trong quá trình tuyển sinh: Bates, Bowdoin và mới nhất đây có thể là đại học tổng hợp California – Berkeley. Trong một bài phát biểu gần đây, Richard Atkinson, chủ tịch UC- Berkeley, khách hàng lớn nhât của CB, đã đề xuất hủy bỏ yêu cầu SAT đối với 76000 thí sinh đăng ký hàng năm. Đây sẽ là một khoản lỗ lớn với CB, khi mỗi thí sinh trả 7.5 USD cho mỗi phiếu điểm và 28.5 USD cho mỗi lần đăng ký thi. Theo Atkinson, “tôi đã thăm quan rất nhiều trường trung học tư và quan sát ở đó hàng trăm học sinh giành nhiều giờ đồng hồ ngay từ lớp 6 để ôn luyện những câu hỏi suy luận tương tự (analogy) kiểu như untruthful so với mendaciousness tương đương với circumspect so với caution. Thời gian đó có lẽ họ nên dành để luyện viết và khả năng đọc hơn là những câu hỏi kiểu đó.”

Trong phần đọc mới của SAT, lần đầu tiên một đoạn văn trích trong tiểu thuyết sẽ xuất hiện, một điều mà CB vốn trước đây rất tránh. Theo CB, những phép ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa, … trong tiểu thuyết là vô cùng phức tạp và có thể sẽ dẫn đến những câu trả lời khác nhau

 Nhưng trong tháng 1 này, họ đã thay đổi quan điểm và bắt đầu lập một danh sách tiểu thuyết cho bài thi mới. Danh sách ban đầu này ban đầu gồm 40 tác phẩm, trong đó chỉ có một số tác phẩm quen thuộc như Animal Farm, Catch-22 và Native Son. Lý giải cho điều này, theo quan điểm của CB, bài đọc mới sẽ kiểm tra khả năng phân tích cái mới của thí sinh thay vì những tác phẩm đã quá quen thuộc trong chương trình học. 

Bạn đã sẵn sàng cho những thay đổi này?

Dù vậy, theo quan điểm của trưởng ban phát triển kỹ năng đọc của CB, Joan Vinson, việc loại bỏ những tác phẩm kinh điển là hoàn toàn sai lầm. “Đó là một trong những tác phẩm hay nhất mọi thời đại”, Vinson nói, “Nếu muốn SAT gần gũi hơn với chương trình học, chúng ta không thể loại bỏ những tác phẩm đó.” Nhiều ban bệ khác của CB cũng đồng ý rằng những đoạn văn trong các tác phẩm của các văn hào nổi tiếng như William Faulkner hay James Joyce cần phải có mặt trong bài thi. Học sinh chịu khó đọc chắc chắc sẽ có một lợi thế so với những học sinh lười đọc. 

Phần viết, một phần mới của SAT, sẽ gồm một bộ phận các câu hỏi với nhiều lựa chọn (multiple-choice questions) về ngữ pháp, và một bài luận trong đó học sinh sẽ phải viết theo một chủ đề nhất định. Từ trước đến này bài thi SAT vốn chỉ gồm các câu hỏi nhiều lựa chọn, đây sẽ là một thay đổi rất lớn, và làm dấy lên một số nghi ngờ. Đa số các bài thi yêu cầu phần luận đều sẽ bị ảnh hưởng lớn bởi quan điểm và tính khách quan của người viết cũng như tâm trạng của người viết, một số học sinh không phải lúc nào cũng có đầy đủ cảm xúc để viết một bài luận hay. 

Những vấn đề của SAT mới 

Sự chính xác là một thước đo sự tin cậy của một bài thi. Một bài thi SAT thông thường chênh lệch so với điểm thực 30 điểm trong mỗi phần Toán và Ngôn ngữ. Theo CB, nếu bạn đạt được 510 trong phần Toán, điểm “thực” của bạn sẽ nằm trong khoảng từ 480 đến 540. Ba mươi điểm, dù tăng hay giảm, cũng là một khác biệt rất lớn. Sự chính xác của SAT có lẽ sẽ giảm nữa khi phần viết được đưa vào. Một số bài thi thử nghiệm của SAT mới cho thấy một mức chênh lệch trung bình lên tới 41. Có nghĩa là nếu điểm SAT mới của bạn là 650, điểm thật của bạn có thể sẽ ở mức 700 hoặc 600. Có hai lý do cho sự thiếu chính xác này: thứ nhất là phần trả lời câu hỏi lựa chọn, vốn cho kết quả tương đối chính xác chỉ còn kéo dài từ 20 đến 30 phút, so với 70 phút mỗi phần toán và văn của bài thi cũ. Thời gian ngắn hơn đồng nghĩa với ít câu hỏi hơn, và đương nhiên độ chính xác sẽ giảm đi. Thêm vào đó, phần luận cũng sẽ làm giảm độ chính xác rất lớn. Vào một ngày đẹp trời nào đó, có thể bạn sẽ may mắn gặp được một chủ đề mà bạn yêu thích, và ngược lại, bạn cũng có thể rơi vào một chủ đề mà bạn không thể nghĩ ra nổi một ý nên hồn.

Một yếu tố khác làm giảm độ chính xác của SAT là bài thi mới sẽ được chấm một phần bởi người thật chứ không phải máy móc. Trong một buổi chấm thi thử của CB, một nhóm chấm thi đã đọc 15 bài luận của các thí sinh được viết trong 25 phút. Bài luận được chấm theo thang điểm từ 1 đến 6: 1 là tồi tệ và 6 là hoàn hảo. Kết quả thất không khả quan, ở phần lớn các bài luận, điểm được chấm cao nhất và thấp nhất chênh nhau đến tận 3 điểm:  một khác biệt rất lớn.

Điểm của bài luận cũng sẽ bị ảnh hưởng lớn bởi quan điểm của người chấm. Một giám thị đã cho một bài luận với lối hành văn hài hước điểm 5, nhưng một số khác lại cảm thấy khó chịu và cho điểm 2. Đây là một vấn đề làm CB đau đầu. Nhiều phụ huynh thậm chí còn băn khoăn tiêu chuẩn nào phân biệt điểm 3 và 4. CB vẫn đang tiếp tục chuẩn hóa thang điểm và đào tạo những người chấm thi chuyên nghiệp với độ tin cậy cao (hơn 70% trên phần lớn các bài luận). Bài luận sẽ được chấm bởi 2 người,  trong trường hợp điểm 2 người cho không giống nhau, bài luận sẽ được đọc bởi người thứ 3, thậm chí 4. Đương nhiên kinh phí cho việc này sẽ tăng lên, nhưng hiệu quả là điều không thể bàn cãi. 

Vài lời về SAT 

77 năm trước đây, kỳ thi SAT bắt đầu như một cuộc cách mạng về dạy và học tại Mỹ và ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến cuộc sống, tương lai và thậm chí cả ước mơ của hàng triệu học sinh hàng năm. Một trong những người ủng hộ SAT đầu tiên là chủ tịch Harvard James Conant. Theo ông, bài thi này tạo sự công bằng hơn cho các thí sinh, miễn là họ có nghị lực và quyết tâm. Conant đã giúp SAT ngày càng lớn mạnh. 

Ngày hôm nay, Atkinson và Caperton quyết định thực hiên một cuộc cách mạng nữa về SAT. Lần này, họ hy vọng bài thi mới sẽ giúp các trường học ở Mỹ nâng cao chất lượng học tập của học sinh để họ có thể hoàn thành bài thi tốt hơn. Nhiều nhà giáo dục ở Mỹ đã phản đối việc dạy học theo một bài thi nào đó, và nhiệm vụ của Atkinson và Caperton là thuyết phục họ thay đổi quan điểm. “Khía cạnh quan trọng nhất của bài thi nay là giúp thí sinh chuẩn bị một cách tốt hơn về kiến thức trước khi bước vào ngưỡng cửa trường đại học”.   

Theo CLB Du học Hà Nội - Ams      

Bạn càng có sự chuẩn bị kỹ càng cho kỳ thi SAT, điểm số của bạn càng cao. Tuy nhiên, học SAT không giống học chính khoá ở trường: sẽ không có giáo viên nào mắng mỏ bạn và cho bạn điểm kém. Bạn hoàn toàn phải tự lực. Và dĩ nhiên có nhiều cách để bạn tự làm cho bản thân mình kỷ luật hơn.

Đặt ra mục tiêu  

Một mục tiêu rõ ràng sẽ tốt hơn là sự mơ mộng chung chung, ví dụ như: “Tôi muốn đạt kết quả thật tốt trong kỳ thì SAT”. Được thôi, điều đó đồng nghĩa với việc bạn phải học tất cả mọi thứ. Một mục tiêu rõ ràng sẽ có dạng: “Tôi muốn đạt thêm 40 điểm nữa trong phần Toán.” Nếu bạn muốn nâng điểm số phần Toán của mình thêm 40 điểm, bạn sẽ phải làm như sau:

• Học những khái niệm Toán cụ thể mà bạn cho là mình còn thiếu.
• Bỏ trống ít câu hơn.
• Tăng tốc độ làm bài.

Những mục tiêu rõ ràng luôn đi kèm với 1 kế hoạch cụ thể. Nó sẽ giúp thời gian bạn chuẩn bị kỳ thi SAT trở nên hiệu quả hơn, từ đó bạn có thể dành thời gian làm các việc khác.

Hãy đặt ra mục tiêu 1 cách thực tế. Mục tiêu phải dựa trên đòi hỏi của các trường mà bạn chọn. 1 mục tiêu về điểm số đúng đắn thường cao hơn từ 50-100 điểm so với điểm trung bình của các trường đó. Bạn cũng có thể đặt ra mục tiêu bằng cách làm bài thi thử đầu tiên. Nếu bạn được 500 điểm trong phần Toán, đừng đặt ra mục tiêu là 750 điểm. Bạn sẽ dễ dàng nản chí và không biết nên tập trung thời gian vào đâu. Thay vào đó, hãy đặt ra mục tiêu là tăng 50 điểm ở mỗi phần. Số điểm này có vẻ không nhiều, những gộp cả 3 phần lại, bạn đã nâng tổng điểm lên những 150 điểm!

Mục tiêu về điểm số đóng 1 phần rất quan trọng khi bạn chuẩn bị cho kỳ thi SAT. Chúng tôi sẽ giải thích kỹ về vai trò của nó ở phần “Chiến thuật thi SAT”.

Nếu bạn đạt được mục tiêu . . . Hãy tự thưởng cho mình 1 cái gì đó . Nhưng đạt được mục tiêu không đồng nghĩa với việc bạn ngừng học. Thật ra, việc này chỉ chứng mnh rằng bạn hoàn toàn có thể cải thiện điểm số của mình: lúc đó hãy đặt ra 1 mục tiêu mới, nâng từ 50-100 điểm, làm bài nhanh hơn 1 chút và bỏ trống ít câu hơn.

“Chậm mà chắc” sẽ giúp bạn thắng cuộc và vượt qua kỳ thi này. Bằng việc cố gắng dần dần, bạn sẽ biết được làm thể nào để thi SAT và những kiến thức mà kỳ thi này đòi hỏi mà không bị kiệt sức. Hoặc nếu bạn biết cách làm việc nhanh hơn mà vẫn đảm bảo được sự cẩn thận, điểm của bạn chắc chắn sẽ tăng. Mỗi khi đặt ra mục tiêu mới, hãy làm lại y như vậy.

Lên lịch học SAT

Bạn nên dành 1 khoảng thời gian nhất định để học SAT giống như khi tham gia các hoạt động ngoại khoá. Chúng tôi biết rằng học SAT thì không hấp dẫn như đá bóng, hay làm báo tường, hoạt động đoàn đội hay bất cứ 1 hoạt động nào khác. Đó chính là lý do vì sao bạn phải lên lịch học SAT.

Khi đã lên lịch rõ ràng, bạn sẽ thấy việc học SAT không còn là kẻ cướp đi cuộc sống hạnh phúc của bạn. Bạn vẫn còn thời gian dành cho các việc khác. Bạn cũng nên tìm 1 địa điểm tốt để học, 1 nơi yên tĩnh và tránh xa khỏi những thứ có thể làm bạn phân tâm như tivi, máy tính, bạn bè, họ hàng… ví dụ như bạn có thể đến ngay thư viện gần nhà. Cái chính là bằng mọi giá hãy tìm 1 chỗ tốt và 1 khoảng thời gian tốt để bắt đầu học SAT.

Học nhóm

Học SAT cùng với 1 số người bạn sẽ giúp việc học bớt căng thẳng và nặng nề hơn, vì thế bạn có thể sử dụng cách này. Bạn có thể cùng trao đổi kiến thức, chiến thuật và cả kể chuyện phiếm với bạn của mình. Nếu bạn chưa biết điều này thì học cùng với 1 người khác sẽ giúp bạn nhớ tốt hơn đấy.

Hãy học ngay từ bây giờ

Nếu bạn không bắt đầu từ ngay bây giờ, bạn sẽ không có được kết quả như ý muốn đâu. Điều đó có nghĩa là bạn phải thi lại, phải học lại với tâm trạng lo lắng, hoảng sợ. Hãy học thật chăm, tập trung khi đi thi và ra khỏi phòng thi cùng với kết quá đúng theo ý muốn. Sau đó bạn sẽ không bao giờ phải nghĩ đến SAT nữa. Không phải thi lại. KHÔNG BAO GIỜ.

10 điều cần chú ý về SAT

10 điểm này có vẻ là hiển nhiên, nhưng nếu bạn chỉ cần vi phạm 1 trong số đó, toàn bộ công sức ôn thi có thể bị tiêu tan. 10 điều này chỉ là những nguyên tắc cơ bản của SAT mà bạn cần hiểu kỹ trước khi bắt đầu chuẩn bị cho kỳ thi và học các chiến thuật:

1. Bạn phải đến đúng địa điểm thi.
2. Bạn nên mang thật nhiều bút chì 2B.
3. Bạn nên kiểm tra kỹ lại pin máy tính cá nhân.
4. Bạn hãy cẩn thận khi điền vào tờ bài làm.
5. Bạn hãy nắm rõ hướng dẫn của từng phần trong bài thi.
6. Bạn có thể dùng quyển đề bài để làm nháp.
7. Bạn nên trả lời các câu hỏi dễ trước.
8. Đừng cầu thả.
9. Bạn nên mang theo đồ ăn.
10. Hãy thoải mái tinh thần !

1. Bạn phải đến đúng địa điểm thi.

Khi đăng ký cho kỳ thi SAT, bạn sẽ được chọn 1 địa điểm thi cố định. Hãy đến đúng địa điểm đó vào đúng ngày thi. Nếu bạn đến nhầm chỗ, bạn sẽ được đưa vào danh sách chờ, giống như lúc ở sân bay. Nếu còn chỗ, bạn sẽ được phép thi. Nhưng nếu cả phòng thi đã kín chỗ, bạn sẽ không được thi (Đúng vậy, 1 số người thường mắc những lỗi thế này: Ben, đồng tác giả của cuốn sách này, đã từng đến nhầm địa điểm thi trong kỳ thi SAT, nhưng may là phòng thi còn chỗ !)

2. Bạn nên mang thật nhiều bút chì 2B.

1 chiếc hay 2 chiếc bút chì đều là không đủ, vì bút chì rất dễ gãy, và dĩ nhiên bạn không muốn phí thời gian ngồi gọt bút chì trong phòng thi chứ ? Kể cả tối thiểu 3 chiếc cũng là chưa đủ. Nhưng việc gì phải tiếc mấy cái bút chì chứ? Hãy mang 5 cái, thậm chí là 10 cái, bạn còn có thể chia sẻ với người bạn xấu số bị gãy bút chì nữa chứ .

3. Bạn nên kiểm tra kỹ lại pin máy tính cá nhân.

Đúng vậy,mặc dù rất ít khi máy tình của bạn lại hết pin vào đúng lúc thi. Những nhỡ điều đó xảy ra thì sao ? Hãy thử nghĩ đến sự xấu hổ vì điểm Toán cực kỳ thấp. Hãy thử nghĩ đến em họ Jeff của Justin, cũng bị hết pin giống bạn, phải bỏ dở kỳ thi và thi lại vào đúng lễ tốt nghiệp của chị mình. Bạn hoàn toàn có thể tránh khỏi thảm kịch này, hãy mang theo 1 máy tính khác hoặc pin mới.

4. Bạn hãy cẩn thận khi điền vào tờ bài làm.

Máy tính điểm SAT là 1 cỗ máy ngu ngốc và tàn nhẫn. Nó không có tâm hồn và suy nghĩ. Nếu bạn trả lời đúng nhưng lại đánh nhầm kết quả, máy tính sẽ coi câu đó là sai. Nếu bạn bỏ câu 5, nhưng lại điền nhầm kết quả câu 6 vào câu 5, câu 7 vào câu 6, và cứ như thế, bạn đã tự vứt bỏ cả phần Toán…. Đó cũng là lý do vì sao người Anh lại nghĩ ra cái từ catastrophe (thảm hoạ).

Dưới sức ép của kỳ thi SAT, điều này xảy ra khá thường xuyên, nhưng có 1 cách rất dễ dàng để tránh nó không xảy ra với bạn: hãy tự nhắc nhở bản thân mình. Khi điền vào tờ bài làm, hãy tự nói với mình: “câu số 23, B; câu số 24, E; câu số 25, A.” Nhưng hãy nói bé thôi. Chắc bạn không muốn cả phòng nghe thấy đáp án của mình chứ ?

5. Bạn hãy nắm rõ hướng dẫn từng phần của bài thi.

 Kỳ thi SAT có giới hạn thời gian, và 1 giây cũng là rất quí giá. Tại sao lại phải phí thời gian đọc hướng dẫn trong khi bạn có thể hiểu rõ về nó trước khi thi ? Bạn chỉ cần biết phải làm gì ở mỗi phần trong bài thi. Sau đó bạn có thể bỏ qua nó trong khi thi thật.

6. Bạn có thể dùng quyển đề bài để làm nháp.

Có thể do 1 số lý do nào đó, học sinh thường nghĩ rằng họ phải giữ quyền đề bài thật sạch đẹp. Đừng làm vậy. Khi kỳ thi SAT kết thúc, tất cả các quyển đề thi đều bị vứt đi, tái chế hoặc dùng để làm hộp các tông. Vì thế cứ viết thoải mái lên nó. Gạch các đáp án, đánh dấu câu hỏi, gạch chân các ý quan trọng, vẽ hình, làm phép tính. Đặc biệt là đối với phần Toán, việc viết ra quyển đề thi sẽ giúp bạn dễ hình dung hơn. Nhưng vì SAT có giới hạn thời gian, và những gì bạn viết trong đó đều không được tính, nên đừng làm kỹ quá. Tốc độ là 1 phần quan trọng, vì thế đừng cố ghi lời giải tường tận vào đó. Bạn chỉ cần viết những gì cần thiết để đảm bảo bạn trả lời đúng.

7. Bạn nên trả lời các câu hỏi dễ trước.

Bạn có thể bỏ qua 1 số câu hỏi trong phần bạn đang làm. Vì thế khi đang ở phần Critical Reading, bạn có thể làm trước bất cứ phần nào trong 3 phần: Sentence Completions, short Reading Comps, và long Reading Comps. Và cũng vì tất cả các câu hỏi, dù dễ hay khó, đều có số điểm như nhau, bạn nên trả lời các câu hỏi dễ trước và dành thời gian cho các câu hỏi khó. Điều này giúp bạn có thêm nhiều điểm. Ngoài ra, nó cũng có nghĩa là bạn ít nhất đã xem qua tất cả các câu hỏi và không bị phí điểm nào.

Việc dành 7 phút để hoàn thành phần Sentence Completion có vẻ là 1 chiến thắng, nhưng cùng khoảng thời gian đó, bạn có thể trả lời xong tất cả các câu hỏi của 3 đoạn short Reading Comp. Đừng sợ việc phải bỏ qua câu hỏi nào – cứ đánh dấu nó lại để cuối cùng giải quyết nếu bạn còn thời gian.

8. Đừng cẩu thả.

 Thật ra có 2 loại cẩu thả: Nhanh và Thiếu Niềm Tin. Cả 2 đều có thể khiến bạn mất những điểm quí giá trong kỳ thi SAT. Đây là chi tiết về 2 loại này.  

Nhanh

 Loại cẩu thả này xuất phát từ việc bạn làm bài quá nhanh. Bạn có thể dễ dàng hiểu nhầm câu hỏi, nhìn nhầm câu trả lời, tính toán hoặc suy luận sai. Bài thi SAT có rất nhiều bẫy mà bạn dễ dàng mắc phải đặc biệt khi đọc quá nhanh. Thiếu niềm tin Loại cẩu thả này xuất phát từ việc bạn thiều sự tự tin. Có rất nhiều học sinh do quá lo lắng cho SAT mà mất đi lòng tin vào chính bản thân mình ngay khi gặp câu hỏi khó. Họ tự huyễn hoặc rằng mình không thể trả lời đúng được. Đừng bao giờ để mình rơi vào tình trạng này. Bạn nên suy nghĩ 1 lúc về câu hỏi đó.

9. Bạn nên mang theo đồ ăn.

SAT cũ là 1 kỳ thi dài và làm bạn kiệt sức, nhưng kỳ thi SAT mới còn dài hơn và khiến bạn mệt mỏi hơn. Bạn sẽ cảm thấy mình như 1 tù nhân bị giam cầm trong gần nửa ngày trời, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn không được mang theo cái gì đó để ăn.. Dĩ nhiên là bạn không thể vừa làm bài vừa uống nước tăng lực, nhưng bạn sẽ có vài phút nghĩ giữa các phần. Trong lúc đó bạn có thể đi vệ sinh, ăn 1 quả táo, bột protein hay bất cứ thứ gì giúp bạn có thêm sức khỏe. Vì thế, đừng quên mang theo đồ ăn.

10. Hãy thoải mái tinh thần!

 SAT thường được nói đến như 1 kỳ thi khó khăn và đầy đau khổ. Không biết bao nhiêu bài báo đã nói về cảnh những học sinh vò đầu bứt tóc trong sự hoảng sợ, mồ hồi ướt trán khi làm bài thi SAT. Bạn không bắt buộc phải là 1 trong số họ. Bạn không nên là 1 trong số họ. 1 trong những việc tốt nhất để tự làm mình thoái mái tinh thần là hãy ra ngoài vào buổi tối trước ngày thi. Điều này có vẻ kỳ lạ, nhưng nếu bạn đã dành rất nhiều tuần, thậm chí rất nhiều tháng để chuẩn bị cho kỳ thi, bạn không cần phải quá lo lắng hoặc cố nhồi nhét quá nhiều thứ vào đầu. Bạn đã cố gắng lắm rồi, hãy xả hơi 1 chút. Bạn nên đi xem phim hay đi chơi với bạn bè. Để cho đầu óc thoải mái trước khi thi sẽ giúp bạn có thêm tự tin làm bài vào sáng hôm sau.

Theo CLB Du học Hà Nội -Amsterdam

Nói chung tính điểm thi SAT là khá phức tạp. Từ điểm thô (raw score) của các thí sinh tham dự kì thi, người ta sẽ tiến hành một thao tác gọi là “đánh đồng” (equating) để xác định ra điểm thực (scale score, tức là điểm từ 200-800 cho mỗi môn thi). Equating là một quá trình dựa trên thống kê để đảm bảo tính công bằng cho tất cả các thí sinh dự thi. Cần phải “đánh đồng” là do sự khác biệt về nội dung đề thi cũng như người ra đề. Vì thế, trong bài thi SAT sẽ có những câu không được tính điểm. Đó là những câu nào thì chỉ được quyết định khi đã chấm bài của thí sinh và đánh giá tỉ lệ thí sinh làm được hay không, mức độ khó của đề, v.v…Do đó, nếu ở hai lần thi khác nhau mà có cùng điểm thô thì điểm thực (scale score) cũng chưa chắc đã như nhau. Cũng như vậy, nếu điểm thô là 179, bạn vẫn có thể đạt perfect score là 2400. Bảng qui đổi từ điểm thô sang điểm thực là công việc của người chấm bài và cho điểm. Nếu bạn làm thử bài kiểm tra ở nhà, nói chung cũng có thể tính được tương đối điểm của mình bằng cách dựa vào bảng qui đổi đi kèm với đề thi hay trong sách hướng dẫn ôn luyện. Bạn đừng thắc mắc vì sao điểm này không tỉ lệ với điểm thô hay vì sao điểm thô không đạt tuyệt đối mà vẫn perfect score (vì bảng qui đổi này dựa trên thống kê số liệu thực cũng như mức độ khó của đề thi, không có công thức qui đổi cụ thể đâu). Và cũng theo kiểu tính điểm này thì thường sẽ không có 780 điểm hay 790 điểm mà thường là 800 hoặc 750.

Nói chung, các bảng qui đổi đi kèm theo sách đều dựa trên số liệu thống kê trung bình từ nhiều kì thi khác nhau nên cũng tương đối sát với trình độ của bạn. Điểm bài thi thật của bạn và trình độ thường chênh lệch độ vài chục điểm (tùy thuộc vào phong độ của bạn trong ngày làm bài). Các trường đại học biết điều đó, nên thay vì xem xét điểm thật, người ta sẽ để ý đến phạm vi (range score) của bạn. Thông thường, đa số các trường chấp nhận điểm tổng trong khoảng từ 1650 – 1800, nếu bạn đạt từ 1800 – 2100 thì “rất tuyệt”, còn trên 2100 thì “nói chung là đâu cũng nhận”.

Khi nhận giấy báo điểm, thí sinh sẽ không nhận được điểm thô mà chỉ nhận được scale score hay điểm bài thi (điểm thô có thể tính được dễ dàng thông qua kết quả các câu trả lời đúng / sai). Ngoài ra thí sinh còn nhận được một điểm khác gọi là percentile (còn gọi là điểm so sánh hay điểm mức độ). Percentile là số phần trăm những người thấp điểm hơn bạn. Ví dụ percentile của bạn là 84 có nghĩa là 84% số thí sinh trong kì thi này có điểm thấp hơn hoặc giỏi lắm là bằng bạn.

Dưới đây là bảng so sánh percentile và điểm thực:

Percentile	SAT cũ	New SAT Chỉ ước lượng tương đối
99+	≥1540	≥2300?
99	≥1480	≥2200?
98	≥1450	≥2100?
95	≥1380	≥2000?
89	≥1300	≥1900?
82	≥1230	≥1800?
72	≥1160	≥1700?
61	≥1090	≥1600?
50	≥1030	Figures unavailable.
40	≥980
30	≥920
20	≥850
10	≥760
0	≥400	≥600

Như vậy, nếu luyện làm bài ở nhà, để tính điểm SAT của mình, bạn có thể làm theo các bước sau:

1. Tính điểm thô của mình.
2. Căn cứ vào bảng chuyển đổi từ điểm thô sang điểm thực (scale score) đi kèm theo bài kiểm tra hoặc sách hướng dẫn để xác định điểm của mình. Nếu sách không có, bạn có thể tham khảo bảng qui đổi thống kê trung bình trên mạng (hãy yên tâm là điểm này cũng khá sát với điểm thực của bạn).

Nói chung rất nhiều người luyện SAT ở nhà đều tự tính điểm bằng cách dựa vào bảng qui đổi từ một bài kiểm tra nào đó. Tất nhiên là không chính xác tuyệt đối nhưng cũng tàm tạm.

Chào các bạn, TOEFL Mr. Mạnh luôn là 1 đề tài nóng hổi với những người theo đuổi nghiệp Toefl Hn như chúng ta. Có rất nhiều quan điểm trái ngược về Mr.Mạnh and his teaching styles; nhân đây, tôi xin viết 1 bài gọi là chia sẻ kinh nghiệm học Mr.Mạnh và 1 số lời khuyên cho các bạn mới bắt đầu học hay chuẩn bị xin học:

GIAI ĐOẠN 1: Tạm gọi là XIN HỌC

• Hãy xác định rõ 4 điểm:
  • Khi nào bạn muốn thi Toefl. Thời gian an toàn là 2 năm kể từ khi học thầy. Anh em nào mà nói là em học 6 tháng hay 1 năm rồi thi, thì chuẩn bị khăn gói mà out. Khoá học của Mr.Mạnh trong 2 năm, quan điểm của Mr. là ko có cách nào học tiếng Anh nhanh được cả.
  • Bạn sẽ apply vào trường nào sau khi thi Toefl. Hãy tìm cho mình 1 trường rồi down application form của nó, in ra nhỡ đâu thầy yêu cầu (hồi lớp mình xin thầy ko hỏi form). Nhớ nhé: dứt khoát không được tìm trường ở Úc, Singapore. Thầy ko nhận hs thi vào 2 nền giáo dục này(lí do tự tìm kiếm nhé). Hãy tìm trường ở Anh và Mỹ. Đây là yêu cầu tối thiều để bạn ko bị đuổi về ngay sau vòng xét hồ sơ.
  • Nhà em ở Hà Nội, hoặc tỉnh thật lân cận như Hà Tây… Đừng nói em ở Nghệ Anh, Thanh Hoá or some where like that. Những anh em tỉnh xa Mr.Mạnh không welcome, vì Mr.Mạnh dính mấy lần scandal với those guys rồi: xin tiền bố mẹ rồi bỏ học đi chơi, bố mẹ gọi điện lên hỏi thầy rồi khóc lóc…, nói chung là ko ai quản lý. Nên mình khuyên là EM NHÀ HÀ NỘI.
  • Kiểm tra trình độ, 5 – 7 người vào 1 lần. Hình thức đơn giản thôi, nghe đoạn tapescript 3 lần rồi nhắc lại, no note taking; cứ bình tĩnh thì nghe đc hết í mà. Ko nghe được nguyên văn thì hãy cứ cố nhắc lại bất kể cái gì mình nghe được.

Anh em nào qua được màn tạm gọi là "phỏng vấn" thì sẽ vào Giai đoạn 2

GIAI ĐOẠN 2: VÀO HỌC

Cái này còn mệt hơn nhiều so với giai đoạn 1,vì anh em chính thức tham dự vào môi trường created by Mr.Mạnh, mình gọi là chế độ phong kiến

• Trong 3 tháng đầu, anh em tập trung tứ xứ giang hồ, mỗi người 1 cá tính, 1 cái TÔI về tề tựu tại tầng 5 trong căn phòng nhỏ của Mr.Mạnh. Đây là lúc Mr.Mạnh đưa các anh vào khuôn mẫu của 1 lớp học của thầy. Người ta gọi là Văn hóa tổ chức, văn hóa của Mr.Mạnh''s class là:
  • mọi thứ thầy nói đều là chân lí, ko được cãi.
  • đi học đầy đủ, nghỉ học có lí do, gọi điện trước cho thầy hoặc qua lớp trưởng
  • đi học đúng giờ, đến muộn 1 vài phút thì ko sao, đến muôn quá thì hãy gọi đt đến xin phép cho em đến muộn bao nhiêu phút.
  • vào lớp tắt cell phone.
  • kinh nghiệm của tôi là hãy tạm gác cái TÔI cá nhân của mình trong lớp của Mr.Mạnh (vì sao thì chắc tôi ko phải nói thêm, khi nào các bác học thì phải nhớ lấy lời khuyên được in đậm của tôi).
  • không được gian dối. Anh em nào đi học quên vở hay sách thì ngay từ đầu giờ hãy thành thật: thưa thầy tối hôm qua học xong em để quên ko nhét vào cặp. Hôm đó mát giời thì thầy tha, chứ mà cứ loanh quanh sẽ bị qui vào tội:GIAN DỐI —-> there''s no excuse for this. Nên nhớ, Mr.Mạnh đã từng được đào tạo trong môi trường Nho học hà khắc (he once told me ). À, anh em nhớ làm đầy đủ bài tập về nhà, quên không làm thì cũng NO EXCUSE —–> ra khỏi lớp luôn và hơn thế nữa…
• Trong lớp có thể có anh em học trội hẳn lên (đọc hay, nghe chuẩn), OK, tốt rồi, nhưng đừng tỏ vẻ ta đây hơn người như kiểu cô giáo em bảo khác…—->"Anh đến đây để biểu diễn hả"(nguyên văn thầy nói đấy).
• Vào lớp thì cứ ngồi yên, ko xem xét đồ đạc sách vở trên bàn của thầy, ko tự động bật tắt các thiết bị điện. Ra vào đóng cửa, nhất là vào mùa hè khi phòng học bật điều hoà.
• Sau mấy tháng đầu đào tạo, giờ đây anh em đã gần như 1 tập thể theo phong cách của Mr.Mạnh rồi. Mọi thứ từ tháng thứ 4 sẽ trở nên dễ dàng hơn. 
• Đôi khi tư tưởng quan điểm của thầy về everything thể hiện qua lời nói có thể khác so với anh em mình và make anh em crazy (anh em cứ học đi rồi biết) nhưng lúc này tôi lại muốn anh em refer lại cái đoạn tôi in đậm: hãy tạm bỏ qua cái tôi của mình

Tôi là 1 hs của Mr.Mạnh cũng đi được 1 quãng đường tuy ngắn nhưng cũng đủ dài để hiểu hết được p/c của Sir. Trên đây là 1 số kinh nghiệm và lời khuyên của tôi cho anh em có ý định đăng ký xác định tinh thần trưỡc, những anh em mới học hiểu được ít nhiều rồi. Có 1 điều tôi rất quí từ Mr.Mạnh là đôi khi Mr có nói hơi quá lời,hay là nóng tính, nhưng thầy rất quí ai hiếu học; và thầy yêu vợ con kinh khủng: có những hôm nhìn thầy âu yếm đứa con, bế nó mà mình cảm thấy khác hẳn phong cách của thầy trên lớp. Thầy cũng cares hs lắm: mùa hè có máy lạnh, mùa đông có thảm để chân, trời mưa thì thầy treo sẵn cho cái khăn lau đầu tóc trước khi vào lớp… Với bài viết này, tôi không có ý định marketing hay nói xấu gì thầy Mạnh cả. Chỉ mong được chia sẻ chút ít kinh nghiệm và định hướng cho anh em khi quyết định học Mr.Mạnh thôi. Thực ra trên đây chỉ là những điểm chính thôi, anh em nào muốn tìm hiểu sâu hơn thì hãy đi học thầy hoặc hỏi tôi, tôi sẽ nhiệt tình giúp đỡ. Cảm ơn anh em đã dành thời gian đọc.

Thân

Bài viết từ diễn đàn ttvnol

TOEFL PBT và CBT vẫn còn tiếp tục được tổ chức ở một số quốc gia. Một số quốc gia vừa tổ chức iBT vừa tổ chức CBT hay PBT cùng lúc như Indonesia, Singapore, Thái Lan, v.v. Sau đây là lịch thi và hạn chót ghi danh thi TOEFL PBT do ETS công bố:

Hiện nay ETS chưa nhận ghi danh cho các điểm thi ở Việt nam nhưng đã nhận ghi danh cho ngày 19/8/2006 các điểm thi ở Cambodia, Thái Lan, v.v.

Ghi danh online tại đây.

Trong danh sách các địa đỉểm thi TOEFL iBT mới nhất do ETS công bố ngày 28/4/2006, vẫn chưa có địa điểm thi nào tại Việt Nam. Có thể TOEFL PBT vẫn còn tiếp tục ở Việt nam.

Danh sách các địa điểm thi TOEFL iBT công bố ngày 28/4/2006

Theo duhocvn.org

Nó lồm cồm bò dậy khi tiếng chuông đồng hồ réo đến nát cả tai nhà hàng xóm. Mắt nhắm mắt mở, nó lệ xệ bê đôi tạ lên phòng tập, rồi vươn vai hít một hơi dài trước khi bắt đầu chế độ cử đẩy. Cái đầu vẫn còn quay mòng mòng, nó hếch cặp mắt về phía đằng xa. Ánh sáng nhè nhẹ của buổi bình minh ùa vào cặp tròng còn đang nửa nhắm nửa mở, và cơn gió mát rượi từ vườn táp tung chiếc khăn tập quàng lệch trên đôi vai trần. “Khốn kiếp thật!”, nó rủa thầm mà chẳng biết tại sao.

Từ phòng tắm bước ra thật sảng khoái. Ngày nào nó cũng luyện cơ bắp, đó là công việc duy nhất nó nhận thấy có thể gọi được bằng hai chữ “chuyên cần”. Nhắp tí keo bọt, nó vuốt nhẹ lên mái tóc bò liếm mới “nháy” tối qua, lấy tay chụm chụm vào đầu mấy lọn, vun ve cho nhòn nhọn, rồi hất ngược lên để tăng độ manly.

Nhà vắng teo, chỉ có tiếng máy hút bụi của con bé người ở lê xèn xẹt trên góc thảm. Đồ ăn sáng đã chuẩn bị đầy đủ, nó dửng dưng mở cái lồng úp ra rồi uể oải cầm dao dĩa. Từ lâu nay nó toàn chén một mình. “Ông bà khốt” bỏ đi từ sớm, đếch biết là làm cái việc gì. Hôm thì rủ rê tập thể dục, hôm lại tự dưng nổi hứng cùng nhau đi hóng mát, rồi có những lúc nó nghe tiếng chuông điện thoại reo từ tinh mơ, sau đó là tiếng cửa lách ca lách cách. Nó cũng chẳng buồn để ý, chỉ biết là sáng dậy ăn một mình quen rồi. Mà nó cũng ghét ngồi với họ. Tóm lại là toàn hỏi han nhăng nhít, học với chả hành, cứ cậy làm người lớn rồi tra hỏi vặn vẹo. Sớm ra đã hành nhau, mệt xác!

Nó đứng trước gương lần cuối trước khi dắt xe đi học. “Chà chà, đôi mai thằng thợ hôm qua tỉa cho mình trông cũng tàm tạm!” Nó là đứa đẹp trai, trắng trẻo. Chẳng gì thì cũng theo bố mẹ sang Tây cả chục năm, sống chán chê ở bên ấy, mãi đến khi 12 tuổi mới chịu mò về. Thế nên nước da của nó thì, ôi thôi, phải nói là oách xì xằng. Mấy em người mẫu mĩ phẩm trên ti vi có mà xách dép. Mà “bà già” bình thường rất lắm điều nhưng được cái chọn quần áo đẹp miễn chê! Nó khoái nhất là đồ NINO MAXX, cả đông lẫn hè, trông vừa sang lại vừa sờ-pót. Các loại khác, nó nhất quyết không mặc. Thời trang thì phải có phong cách, ghét cái bọn chẳng biết thế nào là thẩm mĩ, nhợt nhạt, hết mô đen này lại xì – tai khác. Bọn ấy gu không đủ tầm để khiến cho nó care. Lệ xệ dắt con Piagio màu cốm ngọc, gắn iPod lên tai trái, nó quát to gọi ôshin: “Hiên, ra khóa cửa tao đi học!”. Rồi cũng chẳng buồn để ý xem con nhỏ đang làm gì, nó nhảy tót lên xe, phóng vù ra phố. Nó nhấn ga hết cỡ, lượn lượn trên đường. Phải thế mới sướng. Cái con Piagio này là tự tay nó chọn, “ông già” chỉ phải làm mỗi động tác xuất két. Thằng bạn cùng lớp đi SH đen cứ bảo mua cùng loại. Nhưng cái thằng tá điền ấy thì biết gì là nghệ thuật. SH là đồ dành cho bọn trâu nước cà cuống trên đường, chỉ có Piaggio, mà phải màu cốm ngọc, mới “đậm chất Rome” quí phái.

Cái lớp học này đúng là địa ngục. Nó bò ra bàn, mắt cắm lên bảng. Người ngoài nhìn đố mà luận ra nó đang nghe giảng hay căm hờn lườm bà giáo nữa. Chẳng biết có cái gì mà mụ ta nói lắm thế. Công với chả nông, lại còn giao thông vận tải nữa – nhiễu. Cái món địa lý này á, đố thằng nào giỏi bằng nó. Đến đường phố ở Liverpool nó còn biết tận chỗ bán mắm tôm Việt. Rồi Hà Nội, mới về được 4 năm thôi nhưng mọi ngõ ngách nó đều đã nằm lòng. Còn bà giáo, úi trời, quẳng giữa phố cổ thì thách con giời mò được lối ra nếu không có bản đồ. Về khoản phố xá, mụ còn ngu ngơ lắm. Vậy tại sao nó phải học môn của mụ?

Đến hết tiết 3 thì nó bùng. Ngấy lắm rồi. Đời nó ghét nhất là ngồi yên một chỗ, cứ nằm lì ra bàn thế này có mà vẹo xương sống chết, phải đi đâu cho refresh chứ. Lại một người một ngựa, nó chầm chậm thả xe trôi giữa đường, mặc cho dòng người hối hả chạy ngược chạy xuôi ở thời điểm sốt việc nhất trong ngày. Lượn lờ chán, giờ cũng đã gần trưa. Nó biết được điều ấy vì thấy những đám học sinh túc tắc ra về. Tự dưng nó cười thầm. Nhớ cái mặt con lớp trưởng lúc ngăn không cho nó bỏ tiết thật buồn cười. Con nhóc ấy còn dang cả hai tay để cản nữa mới láo chứ. Nhưng mà làm sao được, một khi nó muốn thì trời cũng bó tay. Nó chỉ sợ mỗi “ông già”. Nhưng mà ổng đi suốt ngày. Dạo trước cứ mỗi lần họp phụ huynh về là ổng đánh nó thậm tệ. Mà ổng thì cũng tử tế gì cho cam, ngoài giờ làm toàn tụ tập cờ bạc nhậu nhẹt…Nhưng ổng dữ lắm, vì thế nó sợ. Được cái lắm lúc mát trời ổng lại xuất cho mấy vé đi uống nước nên nói chung nó cũng chẳng muốn ghét ổng nhiều…

Tự dưng trời xám xịt, mây đen kịt, gió cuốn vù vù. Rồi mưa như ngấu. Lúc nãy lỡ xa nhà quá, giờ chưa kịp trở về. Nó ngán nhất đi giữa trời mưa: bẩn thỉu, ướt át, lầy lội, nhất là con Piaggio cũng bị bắt vạ. “Phải tìm đâu đó trú thôi!”. Nghĩ vậy, nó táp vào một góc đường. Ngồi trên xe, tay chống nạnh, nó nhìn trân trân. Ánh mắt của nó như bị cơn lũ từ trên cao đổ xuống nuốt chửng.

Cũng rét phết. Thò tay vào túi, móc điếu thuốc hút cho ấm. Nó há miệng lên trời, phả  vào không khí. Làn khói nhè nhẹ đục đục lặng lẽ hòa vào cơn mưa rồi tan nhanh vội vã. Đường phố vắng tanh. Chẳng hiểu tất cả trốn đâu mất. Không một bóng người, chỉ còn mình nó, giữa tiếng nước đập đôm đốp xuống mặt đường và mùi tanh ngai ngái của cơn mưa đầu hạ.

Mà thực ra nó cũng sắp không phải đứng một mình. Chiếc xe buýt không hiểu từ đâu bổ chửng tới. Cửa mở ra như chớp. Một người hối hả bước xuống. Rồi con bọ hung phun phì phì trước khi cắm đầu cắm cổ chạy trối chết. Nó hờ hững liếc mắt sang phải để xem cái kẻ đứng chung với mình dưới trời mưa gió này trông thế nào. Bất chợt nó thừ người ra, im lặng…

Đó là một con bé trạc tuổi nó. Mái tóc đen mượt buộc gọn gàng, chỉ để một vài lọn tinh nghịch quét nhẹ xuống đôi gò má ửng hồng. Chiếc áo sơ mi trắng tinh, màu trắng như sáng bừng cả khu phố đang bao trùm bởi những đám mây đen đúa ảm đạm. Con nhỏ cũng đeo iPod. Cùng hàng với nó, màu xanh nhạt, nhưng cái cách quàng dây qua vai khiến nó vô cùng ngạc nhiên – trông thật phong cách và nhẹ nhàng. Dường như con bé đang say sưa nghe nhạc, mấp mấp máy máy. Trời đất, đôi môi quá đẹp! Nhỏ nhắn, xinh xắn và nằm một cách hài hòa trên khuôn mặt tươi tắn còn lấm chấm vài giọt mưa. Trên vai  con bé đeo một chiếc ba lô thêu hình bông sen hồng. Chưa bao giờ nó lại thấy hoa sen đáng yêu đến thế…”Con nhỏ kháu thật!”, nó nhủ thầm. Chợt con bé quay sang. Ánh mắt tròn xoe đầy vẻ ngạc nhiên – có lẽ đã nhận ra sự hiện diện của nó. Rồi quay lại, đôi chân nhịp nhịp theo giai điệu bài hát, để mặc nó đứng bần thần.

Tự dưng nó thấy thinh thích. Trời mưa, đường vắng hoe…Nó cũng muốn lấy iPod ra nghe, không hiểu sao lại ngài ngại. “Chà, nếu cứ mưa to thêm chút nữa thì tốt. Và cả cái con xe buýt tuyến sau nữa, tao lạy trời cho mày chết máy hay nằm cong queo ở một xó xỉnh nào đó thì càng hay. Tóm lại là đừng có mà đến cái bến này!”.

Mà đúng thế thật. Đã hơn 10 phút trôi qua, chưa thấy bóng dáng con xe nào. Còn nó, cứ đứng im như phỗng. Kể cũng lạ, con bé chẳng thèm để ý gì. Ở trường, nó là hot boy chính hiệu. Các em cùng khối kết nó như điếu đổ. Dù sao thì nó cũng đẹp trai, lại xì tin…Bình thường gặp bọn con gái là nó nói hăng lắm. Đôi khi đi trên đường còn hứng chí hỏi thăm cả mấy em sành điệu hơn đến vài tuổi. Nhưng hôm nay, thật lạ, nó á khẩu hoàn toàn. Mưa càng rơi càng nặng hạt, nước quất mù cả mặt đường…

Đang ngẩn người bỗng một tiếng sấm rú lên, xé toạc không gian. Chợt con bé đứng vụt dậy, chạy ra đường. Nó ngoái theo. Một bóng đen đang nằm sõng soài trên mặt đất, bên cạnh là chiếc xe đạp cũ đổ chỏng gọng và cái thùng gỗ nằm queo đơ, bùn đất bắn tung tóe.

Nó còn chưa kịp phản ứng gì thì nước từ trên cao đột ngột trút xuống ào ào, như con quái vật đang sùi bọt mép, cả một trời trắng xóa. Trong từng tràng nước nổ ầm ầm, nó nghe thấy tiếng kêu:

_Ấy ơi! Ra đây giúp tớ!

“Con nhỏ hô mình?”. Nó cũng chẳng kịp nghĩ, chỉ nhảy bổ ra giữa đường vì hình như đúng là có tiếng gọi.

Kẻ không may kia là một người đàn bà chừng 50 tuổi, quần xắn tới bẹn, đầu đội một chiếc nón nát, tấm nilon quàng ngang cổ bị nước ép bết xuống mặt đường. Chiếc áo màu đất sét của bà ta lấm lem bùn trộn lẫn nước mưa, từ khuỷu tay trái máu tuôn xối xả.
Tay bên kia đen sì đầy đất. Đầu gối bà ta cũng vậy, màu đỏ cứ ứa ra bao nhiêu lại bị dòng nước tàn bạo từ trên trời thổi xuống, loang hồng cả mặt đường, chảy thành dòng đổ lăn ra như con mãng xà hung bạo. “Chắc bà ta bị tiếng sấm làm cho giật mình nên mất lái…”. Nó chưa kịp nghĩ gì thêm thì con bé xua xua ra hiệu, rồi quàng lấy tay phải của bà ta. Nó hiểu ý, khẽ hạ vai xuống, rồi từ từ nâng nhẹ cánh tay còn lại, khẽ đỡ bà ta dậy. Trước khi vòng qua vai, cái khuỷu tay nhầy nhụa chạm vào mặt nó, quết xuống miệng. Trong mưa, nó cảm thấy những hạt sạn trộn lẫn với vị của đất cuộn trên môi, vừa rát lại vừa tanh tanh, mằn mặn…

Người đàn bà đã được khiêng vào điểm chờ xe buýt. Nó vừa đặt xuống thì đã thấy con bé rút ngay cái khăn trong ba lô, quấn chặt lấy vết thương trên đầu gối. Máu từ từ thấm dần qua làn vải mỏng, vẫn không ngừng chảy, ướt đẫm cả đôi tay. Thấy vậy, nó cởi phăng áo ngoài, vắt kiệt nước rồi trùm lên vết thương. Con bé giữ thật chặt. Nó móc cái khăn mùi soa trong túi quần ra, dùng cánh tay của mình di nhẹ, sau đó buộc ngay lên chỗ chảy máu bên khuỷu trái. Phì! Nó quệt một nhát ngang miệng…nước mưa đầm đìa cả chiếc áo lót bên trong nó…

Chợt người đàn bà chỉ chỉ tay ra giữa đường. “Bà ta muốn ra hiệu cho mình nhặt chiếc xe và cái thùng à? Trời đất, mấy cái đồ lởm khởm ấy thì vứt quách đi cho rồi”. Nó quay lại nhìn con bé. Vẫn đang ghì chặt vết thương, môi hơi mím. Lọn tóc tinh nghịch lúc nãy bị nước mưa bết xuống mặt, một dòng nước chảy dài trên gò má bầu bầu. Con bé ngước nhìn lên, bắt gặp ánh mắt ấy, tự dưng nó quay lại…

Nó hùng hục lao ra đường. Cầm càng chiếc xe đạp rách, rồi cắm đầu cắm cổ phi vào trong. Mấy sợi dây cao su quét lê trên mặt đất. Quẳng chiếc xe lên vỉa hè, nó lại chạy ra lần nữa, đôi tay lật ngược chiếc thùng lên. Trời đất, toàn than tổ ong! Phải đến cả trăm viên chứ không ít. Một số đã nát, nhưng hầu như tất cả vẫn còn. “Phải làm sao bây giờ?” Chưa để cho mình kịp trả lời, nó để ngửa chiếc thùng, rồi hùng hục xếp mấy viên than vào trong đó. Nước mưa làm cho đống than nhão nhoẹt, nhưng may vẫn nguyên hình. Mấy phút sau, nó đã xếp hết những viên than lành lặn vào trong. Nó khệ nệ bên thùng than lên. Không thể tin được, suốt ngày tập tạ nhưng cũng không ngờ lại nặng thế. Nó phải đặt một cạnh thùng ép sát vào bụng, rồi hơi ngửa người ra sau, lê vào bên đường. Nước than từ trong thùng chảy ra, loang lổ lên tấm áo lót và cái quần sũng nước.

Nó đứng bên gốc cây, thở hồng hộc. Mái tóc chỉn chu đã bị cơn mưa hành thê thảm, người nó giờ nom nhếch nhác, đôi tay, áo lót và chiếc quần dính đầy than. Lạnh thấu xương. Nó lại quay đầu ra chỗ con bé. Chợt thấy con bé khẽ há miệng và tròn mắt nhìn nó, đôi mắt ấy long lanh và đẹp tuyệt, nó quả quyết như vậy, mặc dù ngay lập tức đã làm bộ tảng lờ.

Nó cứ đứng im gần nửa tiếng. Người đàn bà tỉnh dần và bắt đầu nói chuyện với con bé. Kệ, nó cũng chẳng nghe được gì. Hình như có lúc con bé khúc khích cười, và tự dưng nó thấy đôi tai nong nóng.

Cơn mưa đã tạnh hẳn. Đám mây xám từ đằng xa lấp ló chút ánh sáng mặt trời. Nó vẫn chẳng nói chẳng rằng. Chợt có tiếng gọi của con bé:

_ Ấy ơi!

Nó quay ngoắt lại, phăm phăm tiến tới chỗ thùng than. Nó nhấc bổng chiếc thùng lên rồi đặt ngay ngắn giữa cái thành để chân của con Piaggio màu cốm. Con bé lại cười. Lúc này nó mới biết là mình chưa kịp nghe xem con bé nói gì. Nó thấy xấu hổ, muốn chui tọt ngay xuống đất. Nó lừ lừ tiến lại, một tay khoác vai người phụ nữ. Con bé cũng làm theo. Cả hai đỡ người đàn bà lên xe. Nó nổ máy, còn con bé leo lên xe đạp dẫn đường (chắc đã kịp hỏi nhà). Nó vẫn im lặng, đôi lúc muốn vượt lên đi song song với con bé, nhưng tay vẫn giữ lì ga.

Ngoằn ngoèo phố xá một lúc, cả ba rẽ vào một cái hẻm. Cuối hẻm là căn nhà của người đàn bà. Con bé gọi, nó đứng đợi. Một thanh niên từ trong nhà bước ra, chạy tới, cùng con bé nâng người đàn bà vào trong nhà. Bà ta quay lại, khẽ mỉm cười.

Rồi lát sau, con bé bước ra, cùng anh thanh niên tiến lại chỗ nó. Nhấc cái thùng than khỏi xe, đặt xuống đất rồi bắt tay nó, anh ta xúc động:

_ Cảm ơn hai em rất nhiều!

Tự nhiên nó cảm thấy kinh ngạc. “Hai em à? Nghĩa là có cả nó!” Chưa kịp phản ứng gì thì con bé lại cười. Lần này đứng sát hơn, nó nhìn rõ cả chiếc răng khểnh xinh đẹp nổi bật giữa nụ cười trắng muốt. Bất giác, nó thấy bối rối.

Tự dưng, nó xuống xe, dắt ra ngoài ngõ. Con bé đi theo sau. Đầu ngõ là một bến xe buýt. Nó cứ cắm cúi bước đi. Chợt con bé khẽ gọi:

_ Ấy ơi! Áo của ấy nè!

Nó đưa một tay ra đỡ chiếc áo, rồi cuộn lấy một vòng, xỏ tay vào mặc. Chợt một điếu thuốc lá từ trong áo văng ra. Nó nhìn thấy, và con bé cũng vậy. Giọng con bé cất lên trong veo:

_Ủa, ấy hút thuốc à? Sao ấy lại hút thuốc?

Nó chợt đỏ mặt. Trước đấy, nó tự hào về thành tích làm người lớn lắm. Không hiểu sao, giờ nó lại thấy ngượng ngùng.

Đã ra đến bến xe buýt đầu ngõ, nó quay về phía sau, định nói sẽ đưa con bé về nhà. Con bé đang cười. Chiếc răng khểnh làm nó điếng người trong giây lát. Tự dưng nó buột miệng:

 _Thôi, tớ về đây! 

Rồi nó nhảy phốc lên xe, nổ máy phóng vù đi. Đầu nó lúc này rỗng tuếch, hai tai nóng bừng. Được độ trăm mét, nó mới hoàn hồn. Tự dưng nó trách mình bất lịch sự và vô duyên quá. Nó muốn quay lại đón con bé, nhưng tay cứ cứng đờ. Nó giữ ga, đi thật chậm, thầm mong sao có một con xe buýt sẽ vượt lên.

Quá nhiều việc xảy ra, nó bị sốc. Lần đầu tiên nó thấy một sự kết hợp hài hòa và đẹp đẽ đến thế mà không cần đồ NINOMAXX. Lần đầu tiên nó để con Piaggio bẩn mà không thấy bực. Lần đầu tiên nó mặc cái áo lấm lem bùn đất mà chẳng phàn nàn. Lần đầu tiên nó được người nào đó nói lời cảm ơn. Lần đầu tiên nó bị bịt miệng. Lần đầu tiên nó lúng túng trước một cô bé với chiếc răng khểnh. Lần đầu tiên kể từ khi về Hà Nội nó mới cảm thấy thoải mái như vậy. Cũng là lần đầu tiên nó ngượng vì trong người có thuốc lá. Và chưa bao giờ, nó lại mong một chiếc xe buýt như lúc này…

Chợt nó thò tay vào trong túi, rút bao thuốc ra, liệng sang bên đường. Nhưng đi được một đoạn ngắn, nó quay lại. Xuống xe, nó nhặt bao thuốc, bỏ vào một thùng rác gần đấy. Bỗng một chiếc xe buýt từ đằng sau vụt lên…

Không có cuộc đời nào bình lặng, dù bạn sinh ra trong một gia đình giàu có hay bạn nghèo rớt mồng tơi, dù bạn đã sớm có bằng tiến sĩ hay bạn đang lận đận lao động khổ sai nơi xứ người. Bởi vì cuộc sống luôn tồn tại những khó khăn. Bạn không thể tránh khỏi chúng, và vì thế, bạn hãy chấp nhận sống chung với chúng. Thật ra, làm được điều này không phải dễ, bạn cần rất nhiều thứ, từ kinh nghiệm, hiểu biết, sức mạnh, ý chí, tài sản, và cả các nhân tố khách quan khác nữa…Và dù cho hội tụ đủ tất cả những thứ đó, bạn cũng không thể chắc chắn thành công.

Nói một cách thẳng thắn thì bạn có học cả đời cũng chưa đủ bản lĩnh để giải quyết hết mọi vấn đề và trở ngại trong cuộc sống. Bạn không tin ư? Đã có bao nhiêu thương gia lão làng phải nhảy lầu, bao nhiêu công ti trùm sò bị phá sản, bao nhiêu sự mất mát, tổn thương…Đó, những con người ấy rất tài năng, họ có sự nghiệp lớn lao, họ có tiềm lực mạnh mẽ, nhưng họ vẫn thất bại. Nói về kinh nghiệm và sự từng trải, chắc chắn họ không thiếu. Nhưng bạn thấy đấy, không có kẻ bại trận nào lại chết từ cùng một mũi tên, cũng như cách những con người kia sụp đổ cũng muôn hình muôn vẻ. Và vì thế, bạn có thể tích lũy được cả tá kinh nghiệm, nhưng cũng đừng quá băn khoăn rằng tại sao mình lại như thế, vì thất bại ngày hôm nay bạn chưa từng được học.

Bạn không thể lường hết mọi việc cũng như học đủ các giải pháp để vượt qua khó khăn và thử thách. Nhưng có một thứ bạn chắc chắn sẽ tác động được, vấn đề chỉ là ở bạn, đó chính là thái độ của mình. Như bạn sẽ thấy, con người ta, dù lớn hay nhỏ, dù còn bé hay đã trưởng thành, có rất nhiều cách nhìn khác nhau về thử thách (tiếng Anh là problem). Bạn hãy đọc, và sau đó chọn cho mình một cách nhìn phù hợp:

1. Mỗi khó khăn là một thách thức (a challenge): Phải, những người lạc quan thường động viên mình như thế. Chẳng có con đường nào phẳng lì ngay từ đầu, chúng ta cần phải san bằng nó.
2. Mỗi khó khăn là một cơ hội (an opportunity): Tôi là một anh chàng cầu tiến. Không có điều gì giúp cho tôi tiến bộ nhanh hơn những thử thách. Tôi sẵn sàng đương đầu với chúng.
3. Khó khăn đến tức là lời cảnh cáo (a warn): Khi công việc làm ăn đang thuận lợi, rồi một ngày kia, đột nhiên khách hàng phàn nàn với bạn rằng anh ta đã mua phải sản phẩm tồi. Bạn nghĩ sao? Đúng rồi, cái hệ thống tưởng như hoàn hảo của công ti đã có vấn đề. Mình cần phải xem xét và thay đổi.
4. Khó khăn làm cho tầm nhìn của chúng ta thêm rộng mở (an eye opener): Học hỏi từ những sai lầm, trưởng thành qua thử thách. Bạn cứ thử nghĩ mà xem, muốn giỏi Toán chắc chắn không ít lần bạn phải toạc da vì vò đầu bứt tai. Thế đấy!
5. Khó khăn là mối nguy hại (a threat): Tôi sợ gặp phải vấn đề lắm. Nếu chẳng may mắc cạn thì biết tính sao đây. Thà rằng cứ yên yên thế này lại hơn…
6. Khó khăn là một câu đố đầy bí ẩn (a riddle): Nếu cái gì cũng dễ dàng thì cuộc sống chẳng còn gì thú vị nữa. Tôi cần những thách thức thật sự, vì thế mỗi khi gặp khó khăn tôi lại thấy con người mình ngập tràn hứng thú.
7. Khó khăn là món quà của Thượng Đế (God’s gift): Người mang đến cho ta biết bao đặc ân, và ân sủng lớn nhất Người giành cho ta chính là những thử thách. Nhờ đó, ta đã trưởng thành lên rất nhiều.
8. Khó khăn chính là chìa khóa của thành công (way to success): Đọc nhiều sách rồi chắc bạn cũng thấy một điều: một người thành công không phải vì anh ta giỏi hơn mà anh ta đã thất bại nhiều hơn. Vậy, rõ ràng khó khăn chính là chìa khóa để thành công…
9. Khó khăn là chướng ngại (an obstacle): Tôi ghét phải thử thách. Chúng chẳng khác nào chướng ngại vật trên con đường hoạn lộ của tôi. Tôi cần thẳng tuột hơn…
10. Khó khăn là hạnh phúc (a blessing): Nếu bạn không gặp vấn đề gì, thì quả là cuộc sống của bạn đã gặp phải vấn đề lớn nhất rồi đấy, đó là thiếu hạnh phúc, đó là sự buồn tẻ, sự đơn điệu.
11. Khó khăn chính là bài kiểm tra mẫu mực (a test): Đúng, sức mạnh thật sự của con người chỉ được phát huy khi anh ta bị lâm vào hoàn cảnh bắt buộc. Thế nên, thử thách sẽ là thước đo năng lực của bạn.
12. Khó khăn chính là tiền đồ (a perspective): Đương đầu với thử thách hôm nay chính là gây dựng nền móng cho ngày mai tươi sáng.
13. Khó khăn chính là bài học (a lesson): Chúng ta thường học được nhiều từ thử thách hơn là sự nhồi nhét một cách vô thức.
14. Khó khăn chính là khuyết điểm (a weakness): Tôi đã cố gắng để làm cho mình được thuận lợi nhất. Nhưng sao tôi vẫn gặp vấn đề. Tôi còn nhiều thiếu sót…
15. Khó khăn chính là sự tổn hại (a vulnerability): Thế đấy, các vấn đề chỉ gây cho bạn rất nhiều phiền toái, chúng ngốn mất thời gian, công sức, tiền bạc và cả tâm trí bạn. Tôi ghét chúng.

Người ta nhìn nhận thế đấy. Còn bạn, bạn nghĩ sao?

Hệ thống liên tưởng (The Link System)

Hệ thống liên tưởng là cách nhanh nhất và cũng rất dễ học. Nó sẽ tạo cơ sở cho trí nhớ trong việc đơn giản hóa các vấn đề phức tạp. Hệ thống này đặc biệt có ích khi cần ghi nhớ thông tin kiểu như danh sách những mặt hàng cần mua sắm hay nội dung bài giảng trên lớp. Bằng cách sử dụng các nguyên lý như hình ảnh, biểu tượng, thị giác và xúc giác, chúng ta tổng hợp sức mạnh của hai bán cầu não. Khi bạn cần nhớ một danh sách nào đó, điểm mấu chốt ở đây là “cung cấp” cho các thành phần trong danh sách càng nhiều thông tin càng tốt. Hãy tạo một danh sách gồm toàn những thứ “càng kì quái càng tốt”, nó sẽ giúp bạn dễ dàng “save” vào bộ não hơn và cũng khó quên hơn.

Ví dụ: Giả sử bạn cần đi mua một lô một lốc những đồ lặt vặt. Nói chung, chúng ta thường quên mang theo tờ giấy ghi nội dung mua sắm. Và trong trường hợp này, chúng ta bắt buộc phải ghi nhớ. Đây là những đồ cần mua:

• 1 chiếc lược
• 2 chiếc bình thủy tinh đựng trà
• Nho
• 1 bánh xà phòng
• Trứng
• Xà bông giặt quần áo
• Một chiếc dây bằng tơ sồi để buộc vào hàm răng (dental floss)
• Bánh mì

Hệ thống liên tưởng: Nào, bây giờ thử tưởng tượng rằng bạn đang đi trên sàn nhà bóng loáng với một cái lược to đùng bằng kim loại ngậm trên miệng. Ha ha, hãy thưởng thức sự mượt mà và lạnh lùng của chiếc lược. Chễm chệ ngay trên nó là hai chiếc bình pha lê đựng trà cực lớn chập chờn dưới ánh hoàng hôn huyền ảo. Hãy lắng nghe tiếng lạch cạch của thủy tinh va vào nhau hòa theo nhịp chân sáo của bạn. Đột nhiên, một tiếng “smush” khiến bạn dừng bước. Bạn thấy một dòng sông đầy nước nho đang chảy cuồn cuộn dưới chân. Gấu quần của bạn thấm đỏ. Bạn phải quay lại. Ngay lập tức, bạn bắt gặp những bọt bong bóng  trắng xóa phủ đầy chiếc ván trượt khổng lồ làm bằng một bánh xà phòng vĩ đại. Và bây giờ, tôi đang nhìn bạn lướt như bay trên biển nho, để lại trên mặt nước chiếc đuôi bằng bong bóng xà phòng lấp lánh. Bạn hét toáng lên vì thích thú. Những ngón chân mát rượi hòa với tiếng nổ lóp bóp của nho và xà phòng khiến bạn khoái chí vô cùng. Bạn ngửi thấy mùi nho ngọt ngào hòa lẫn với hương thơm của xà phòng trong sự ngất ngây và sảng khoái. Bất chợt, bạn mất thăng bằng và lăn tòm xuống nước. Quần áo của bạn thấm đẫm nước nho. Bạn lồm cồm bò lên bờ. Trời ơi, trông bạn lúc này ướt át và nhếch nhác như một con cóc trồi lên mặt đất sau cơn mưa vậy.

Lúc này bạn đang mệt lử. Bạn đã dành 8 giờ đồng hồ và 12 hộp xà bông để tống khứ cái đống chất bẩn ra khỏi chiếc quần jean ưa thích của bạn. Mệt mỏi! Và cả đói nữa. Bạn lại phải mò ra cửa hàng. Bạn đã thực sự là một chuyên viên giữ thăng bằng cừ khôi khi không làm rơi hai chiếc bình đựng trà to sụ trên chiếc lược. Sẽ còn tuyệt vời hơn nếu bạn chỉ dùng một sợi dây mà vẫn giữ được những chiếc bình. À mà sợi dây bạn đang ngậm trên miệng đó làm bằng gì ấy nhỉ? Bằng tơ sồi phải không? Bạn đúng rồi đó! Hãy cảm nhận hương vị của nó đi. Tuyệt vời chứ? Đó là cách mà hệ thống liên tưởng làm việc. Nào, bây giờ hãy kết thúc câu chuyện của mình bằng hai phần thưởng cho chiếc bụng lép kẹp đang réo ầm ầm. Món bánh mì nóng hổi và trứng gà thơm phức. Còn thực tế, bạn cũng rời siêu thị mà không bỏ sót một món đồ nào. Hãy để cho trí tưởng tượng của bạn bay bổng bằng cách thổi vào cái danh sách khô khan mà bạn cần phải ghi nhớ những hình ảnh, những biểu tượng hay những câu chuyện. Nếu bạn cho rằng thật khó để có thể nghĩ ra những thứ như vậy thì quả thật là do bạn chưa thử đó thôi. Chắc chắn bạn sẽ nghĩ ra được, vì không có gì ràng buộc ở đây cả. Hoàn toàn là một thế giới tự do. Chúng có thể rất đẹp, hoặc rất cổ quái, hoặc rất logic, hoặc rất dở hơi. Chẳng sao cả, miễn là bạn ghi nhớ nó. Đó chính là cái mẹo rất đơn giản, nhưng cũng hiệu quả giúp cho bạn rèn luyện trí nhớ. Nó được gọi là: “Hệ thống liên tưởng”. Nói ra thì đúng là chẳng có gì. Nhưng mà không có mấy ai dùng đâu nhé. Và bạn sẽ thấy ngay nó sẽ giúp bạn ghi nhớ vô cùng hiệu quả. Đừng biện hộ rằng chỉ mỗi cái danh sách ngắn tí mà phải sáng tác cả một câu chuyện dài lê thê. Bạn nhầm rồi. Chúng ta nhớ những gì gây ấn tượng, nhớ những gì có nhiều thông tin, chúng ta không nhớ theo số lượng. Tức là, những thứ dài dòng đôi khi còn khó quên hơn là một mẩu bé tí. Vậy đó, hãy sống động lên, bộ nhớ của bạn cũng sẽ hoạt động mạnh mẽ hơn, tôi cam đoan với bạn.

Tôi đã từng chơi trò: “Short-term memory test” trong Microsoft Encarta (Nếu có phần mềm này, bạn chỉ cần gõ: “Test your short-term memory” vào thanh công cụ Search rồi tha hồ mà thử sức). Đó là một trò mà nhiều người cho rằng rất khó và bực tức khi chơi. Số là nó sinh ngẫu nhiên một dãy chữ cái, cho bạn xem trong khoảng thời gian ngắn, rồi tắt đi và bạn phải gõ lại đúng những chữ cái đó theo thứ tự ban đầu. Nếu bạn nhớ được 10 chữ cái một lúc, trí nhớ “short-term” của bạn quả thật “đáng nể” (remarkable) – bạn sẽ nhận được một lời khen. Những người thông thường chỉ nhớ được khoảng 7 ± 2 chữ mà thôi. Nghĩa là từ 5 đến 9 chữ cái là kịch kim. Bạn không tin cứ thử mà xem – khó phết đấy. Khi nhìn ông anh tôi đánh vật với 7, 8 chữ cái rồi than thở sao không nhớ nổi tôi cứ tủm tỉm cười. Bản thân tôi có thể nhớ được 10 chữ cái dễ ợt! Và lũ bạn tôi trố mắt ra khi nhìn tôi gõ bay bay 10 chữ một lúc trúng phóc. Bạn đừng cho là tôi giỏi. Thực ra, chẳng có gì cả. Chỉ là một chút “mánh mung, tiểu xảo” mà thôi. Tôi cứ đặt bừa những chữ cái của dãy với những từ cụ thể. Ví dụ ATWUXVTSCK thì thành câu (Anh Tôi Wa’ Ư Xấu Và Thích Sờ Con Kiến). Câu này rất vô nghĩa, nhưng dễ nhớ vô cùng. Và 10 chữ cái đối với bạn chẳng là gì cả. Bí mật nằm ở đây – dùng hệ thống liên tưởng.

(còn nữa)

Myth: Người ta chỉ nhớ khoảng 10% tên của những người mà họ đã từng gặp.

Fact: Chúng ta thường rất ấn tượng bởi diện mạo, nhưng không bao giờ liên hệ nó với những cái tên.

Myth: Chúng ta quên khoảng 99% số điện thoại mà chúng ta được nhận.

Fact: Hầu hết mọi người không thực sự chủ động trong việc ghi nhớ những con số.

Myth: Đa số đều cho rằng bộ nhớ bị lão hóa theo thời gian.

Fact: Trí nhớ chỉ thực sự giảm sút khi chúng ta không sử dụng thường xuyên. Nếu có tập luyện, nó sẽ liên tục được nâng cao.

Myth: Rất nhiều người thú nhận rằng trí nhớ của họ rất tệ.

Fact: Chúng ta biện hộ rằng chúng ta chỉ là những “người trần mắt thịt”, và việc “quên quên nhớ nhớ” là điều hết sức bình thường, vì chúng ta không hiểu rõ một sự thật: “Trí nhớ cũng có thể cải thiện được”.

Trí nhớ của bạn tốt hơn bạn tưởng rất nhiều

• Hầu như ai cũng có những giấc mơ về gia đình, bạn bè, nơi chốn, về những kỉ niệm mà họ đã không còn để ý trong 10 hay 30 năm. Tất cả đều hiện về rõ ràng, từ màu sắc tới cảnh vật, hình ảnh, và chi tiết đến kì lạ.
• Mọi người trong số chúng ta đều có những lúc đột ngột hồi tưởng về quá khứ. Một mùi hương quen thuộc, một cảm giác ấm áp hay một âm thanh dịu dàng, êm ái, những thứ đó lại cuồn cuộn đổ về như dòng thác, làm ngập tràn tâm trí chúng ta.
• Nhà báo Nga Shereshevsky không bao giờ cần ghi chép khi phỏng vấn. Ông có thể nghe một giọng nói, và sau đó lặp lại từng câu, thậm chí từng từ những gì đã nghe được. Các nhà khoa học kết luận trí thông minh của ông chỉ ở mức trung bình. Ông cũng chẳng phải là “người ngoài hành tinh”. Ông chỉ thực hiện các qui tắc nhớ rất thông thường hàng ngày.
• Theo nghiên cứu của giáo sư Rosenweigs vào những năm 70 thì trong một giây, trung bình bộ não sinh ra lượng nơ ron đủ để có thể tiếp nhận 10 đơn vị thông tin, và chúng ta cũng không bao giờ sử dụng quá được một nửa năng lực của nó.
• Trong một dự án, giáo sư nổi tiếng Penfield đã phát hiện ra rằng nếu dùng xung điện kích thích lên não bộ, các bệnh nhân của ông sẽ có thể kể vanh vách những gì đã xảy ra với họ, bao gồm cả màu sắc, mùi vị, tiếng ồn, hành động,… liên quan đến các sự kiện ấy.
• Giáo sư Anokhin đã chứng minh rằng trí nhớ được tạo thành bởi các thành phần điện rất nhỏ nằm giữa những tế bào chằng chịt của bộ não. Như chúng ta đã biết, bộ não bao gồm hơn một triệu triệu (1.000.000.000.000) tế bào. Do đó, khả năng kết hợp và liên hệ giữa chúng để tạo thành trí nhớ coi như là vô hạn.
• Trong khoảnh khắc cận kề giữa sự sống và cái chết, hầu hết mọi người đều nói rằng: “Cả cuộc đời như lóe lên trong mắt tôi”. Chúng ta thường cười và cho rằng đó chỉ là một vài khoảnh khắc nhất thời. Nhưng những nghiên cứu lại chỉ ra là họ hoàn toàn nghiêm túc, và họ thậm chí đã hồi tưởng lại cả những kí ức đã bị lãng quên hàng chục năm trời.
• Theo một thí nghiệm thì nếu chúng ta xem cùng lúc 1000 bức tranh, mỗi bức trong vòng 1 giây. Tiếp theo, một người nào đó đặt vào 100 bức tranh mới, chúng ta vẫn có thể phát hiện được những bức tranh mới này, với độ chính xác lên tới 99%.
• Kĩ năng về trí nhớ không có gì là mới lạ. Người Hi Lạp cổ đã sử dụng chúng từ rất lâu rồi. Những nghiên cứu hiện đại chỉ ra rằng, chỉ cần bạn thành thạo một trong số các kĩ năng này, và đạt điểm 9 / 10 trong bài kiểm tra chuẩn, bạn có thể nhớ được đến 900 / 1000 bức tranh. Những kĩ năng này được sử dụng rộng rãi tại rất nhiều nền văn hóa dưới nhiều hình thức khác nhau.

Tại sao chúng ta không sử dụng hết năng lực của trí nhớ?

Đôi khi, do một tác động kì lạ (hay thậm chí rất “dở hơi”) mà chúng ta nhớ rõ mồn một về thông tin hay sự kiện nào đó. Nhưng mặt khác, chúng ta tỏ ra bết bát khi bắt buộc phải ghi nhớ những gì chúng ta muốn nhập tâm, và có khi còn quên phắt đi chẳng biết đến bao giờ mới có thể khôi phục lại (biết đâu ngay trước khi die, bạn mới phát hiện ra rằng ngày ấy mình để cái chìa khóa trong toilet). Đó là thứ mà chúng ta vẫn thường gọi là “hội chứng GIGO” (Garbage In, Garbage Out), hay nói nôm na là “nếu một con chó ăn phải đồ ôi thiu thì nó sẽ tống ra toàn những thứ rác rưởi”. Những sinh viên không biết cách ghi nhớ thông tin (hay tống vào trong đầu toàn những thứ lộn xộn, hổ lốn – Garbage In) sẽ quên hết mọi kiến thức và nhận được “Garbage Out” trong giờ kiểm tra.

Nếu bạn là người có thói quen đánh mất những thứ lặt vặt như cái kính hay chìa khóa xe máy, hay quên đi nội dung bài giảng, v.v…chắc chắn bạn sẽ rất bị động trong việc ghi nhớ những ý niệm về tinh thần. Những thói quen hàng ngày không được bộ não “đánh dấu” quan trọng. Những kí ức về chúng sẽ được lưu trong não như các FYI (online For Your Information) và bộ não sẽ thấy không cần thiết phải ghi nhớ chúng.

Liên tưởng (tagging) thông tin đưa vào dưới những hình thức khác nhau để dễ ghi nhớ không phải là vấn đề mới mẻ. Khái niệm “thuật nhớ” (tiếng Anh là Mnemonics) hay còn gọi là “phương pháp tăng cường trí nhớ” (memory enhancement techniques) đã được người La Mã và người Hi Lạp cổ nghiên cứu.

Trí nhớ của chúng ta như cánh rừng rậm

Nhấn vào đây để xem presentation “Memory Jungle” (Bạn phải cài phần mềm Microsoft PowerPoint).

Cơ chế của tư duy (The Machinery of Thought)

Bài viết bằng tiếng Anh của Beardsley liên quan đến short-term memory. Nhấn vào đây để xem…

(Còn nữa)